In gesprek met Dick van Beek over regeneratieve landbouw op Gracefarm

Dick van Beek (42) woont met zijn vrouw en vijf kinderen in Lunteren. Op een boerderij waar hij graag – hobbymatig – boert. Zo komt zijn jongensdroom om boer te worden tóch nog uit. Want zijn loopbaan bracht hem ook op een ander pad: Dick is oprichter van Aminola, een bedrijf dat wereldwijd plantaardige ingrediënten levert. Voor Stichting Raise zet hij zich in als landbouwadviseur voor Gracefarm in Malawi.

Hoe raakte je betrokken bij Stichting Raise?
“Dat begon in 2013. Ik werd lid van Gracefarmers en leerde Wim de Kwant kennen. In 2017 vroeg hij  of ik mee wilde naar Malawi om te zien wat er allemaal gebeurde op het project. Destijds dacht ik af en toe mee over de prijs van soja – dat sloot aan bij mijn werk bij Aminola. Ik was er nog niet heel nauw bij betrokken, maar dat veranderde na die eerste reis. Later, toen Guus en zijn vrouw werden uitgezonden, heb ik samen met Wim op afstand ondersteuning geboden. Sinds hun terugkomst in Nederland zijn we zelf actiever met de boerderij aan de slag gegaan en mag ik op dit moment samen met Wim de Kwant en Josia Veenvliet onderdeel uitmaken van het farmteam.” 

Wat is er sindsdien zoal veranderd?
“Een paar jaar geleden hebben we besloten Gracefarm om te vormen tot een biologische farm, gebaseerd op regeneratieve principes. Sindsdien zijn er ontzettend mooie dingen gebeurd. Afgelopen seizoen hebben we vier medewerkers van Gracefarm naar een training van Foundation for Farming gestuurd. Daar leerden ze niet alleen landbouwmethodes zoals compost maken en natuurlijke maisverbouw, maar ook hoe je met geld omgaat en hoe je volgens Bijbelse principes met natuur en mensen omgaat. Vorig jaar waren er drie deelnemers, die hun kennis doorgegeven hebben aan twaalf gezinnen die aan de slag zijn gegaan met deze nieuwe methode. Dat leidde tot een hogere maisopbrengst én lagere kosten, omdat kunstmest niet meer nodig is. Dit jaar gaan er veertig families op deze manier werken, ook met het verbouwen van soja. We hopen dat dit niet alleen tot betere resultaten leidt voor onze eigen farm, maar dat het ook als een olievlek uitwaaiert in de hele omgeving. Daarnaast zijn we samen met de organisatie Tree Of Life aan het kijken hoe we ook principes van agroforestry kunnen gaan toepassen bij de macadamia. Dat is ook erg veelbelovend. Ook hebben we een nieuwe Malawiaanse collega mogen aannemen die al veel praktijkervaring heeft met regeneratieve landbouw en agroforestry, hij hoopt in november te beginnen. Kortom, erg veel om dankbaar voor te zijn!”

Kun je toelichten wat de termen regeneratieve landbouw en agroforestry precies inhouden?
“Jazeker. Het belangrijkste is dat we samenwerken met de natuur om landbouw te bedrijven, waarbij in traditionele landbouw er vaak chemicaliën (kunstmest/bestrijdingsmiddelen) worden gebruikt om betere opbrengsten te krijgen, of ziekten tegen te gaan. Dit leidt onder andere tot een ongezonde bodemvruchtbaarheid. Regeneratief is eigenlijk een verzamelnaam voor (bodem)herstellende landbouw. Je gaat de bodem weer voeden met organisch materiaal, waardoor het bodemleven weer gestimuleerd wordt, er veel meer voeding in de bodem komt en de bodem meer vocht vasthoudt. Hierdoor heeft de plant geen kunstmest meer nodig om te kunnen groeien en is er ook minder beregening nodig. Eigenlijk zoals het in de natuur, in het bos ook gebeurt. Foundations for Farming is een organisatie die actief is in meerdere landen in Afrika en daar de principes van natuurlijke landbouw aanleert. Het mooie is dat dit op Bijbelse principes gestoeld is en mensen daarmee ook gelijk iets van het evangelie meekrijgen. In de praktijk betekent dit onder andere dat er niet meer geploegd mag worden, er geen kunstmest of bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, er eigen compost wordt gemaakt en dat de bodem altijd bedekt moet zijn. Dit voorkomt uitdroging en stimuleert het bodemleven. Agroforestry gaat nog veel verder, hier wordt een combinatie van bomen, struiken en planten gebruikt om tot een compleet voedselsysteem te komen waarbij alles elkaar versterkt. Zo bijzonder hoe krachtig de natuur is!”   

Wat raakt je persoonlijk in dit werk?
“De gedachte dat we een kleine bijdrage mogen leveren aan iets dat verschil maakt in het leven van zoveel mensen vind ik heel mooi. Vanuit mijn christelijke levensovertuiging wil ik daar graag van betekenis zijn. We zien ook dat er samen met het delen van regeneratieve landbouwmethoden ook ruimte is voor het delen van geloof, dat gebeurde ook op de trainingen. We merken dat de Heere deuren opent die we zelf nog niet hadden gezien. De leiding van God zien en ervaren bij dit project is heel bijzonder. Daarnaast vind ik het ook mooi dat we zelf ook veel leren van Gracefarm en de regeneratieve landbouwprincipes die we daar toepassen. Kennis die we ook weer meenemen bij andere projecten.”

Wat is jouw droom voor Gracefarm? 
“Mijn droom is dat het landschap van heel Gracefarm en omgeving straks veranderd is in een vruchtbare, groene oase, gestoeld op de principes van regeneratieve landbouw en agroforestry, waarbij er meer dan voldoende divers en gezond voedsel aanwezig is. Dat er economische activiteiten op gang komen waar Gracefarm misschien wel een bemiddelende/logistieke logistieke rol in mag vervullen. Dat er vrede is en bovenal de liefde van de Heere Jezus ervaren mag worden in de harten van de mensen en dat God alle eer mag krijgen.”